Tai Nạn Lao Động Ở Hàn Quốc: Người Nước Ngoài Cần Làm Gì Để Được Bảo Vệ Quyền Lợi

Tai nạn lao động là gì theo pháp luật Hàn Quốc?

Theo Điều 5 của Luật Bảo hiểm Bồi thường Tai nạn Lao động (산업재해보상보험법), 'tai nạn lao động' (eopmusang-ui jaehae, 업무상의 재해) là thương tích, bệnh tật, tàn tật hoặc tử vong của người lao động phát sinh do nguyên nhân liên quan đến công việc. Điều này bao gồm cả tai nạn xảy ra trong quá trình di chuyển đi làm và về nhà (chult'oegeun jaehae, 출퇴근 재해) theo cùng điều luật này.

Khái niệm 'người lao động' (geunrojaza) được sử dụng trong luật này dẫn chiếu theo Luật Tiêu chuẩn Lao động (근로기준법), tức là bất kỳ ai cung cấp sức lao động cho người sử dụng lao động để nhận lương, dù làm việc theo hợp đồng ngắn hạn, thời vụ, hay không có hợp đồng bằng văn bản. Đây là điểm rất quan trọng: ngay cả lao động cư trú bất hợp pháp (visa hết hạn) trên thực tế vẫn từng được các cơ quan và tòa án Hàn Quốc công nhận là 'người lao động' để hưởng bảo hiểm tai nạn lao động, vì mục đích của luật này là bảo vệ người thực sự lao động, không phải xác nhận tư cách cư trú.

Nghĩa vụ của người sử dụng lao động và quyền được bồi thường

Theo Điều 5 của Luật An toàn và Sức khỏe Công nghiệp (산업안전보건법), người sử dụng lao động có nghĩa vụ thực hiện các tiêu chuẩn phòng ngừa tai nạn lao động, cải thiện điều kiện làm việc, và cung cấp thông tin an toàn, sức khỏe cho người lao động tại nơi làm việc.

Khi tai nạn xảy ra, theo Điều 78 Luật Tiêu chuẩn Lao động (근로기준법), người sử dụng lao động phải chịu trách nhiệm chi trả chi phí điều trị cần thiết nếu người lao động bị thương hoặc mắc bệnh do công việc. Tuy nhiên trên thực tế, phần lớn các trường hợp sẽ được xử lý qua bảo hiểm tai nạn lao động bắt buộc (sanjae boheom, 산재보험) mà hầu hết doanh nghiệp phải tham gia, thay vì người sử dụng lao động tự chi trả trực tiếp.

Theo Điều 36 Luật Bảo hiểm Bồi thường Tai nạn Lao động, các loại trợ cấp có thể bao gồm: trợ cấp điều trị (yoyang geupyeo), trợ cấp nghỉ việc (hyueop geupyeo), trợ cấp tàn tật (janghae geupyeo), trợ cấp chăm sóc (ganbyeong geupyeo), trợ cấp cho thân nhân khi tử vong (yujok geupyeo), tiền mai táng, và trợ cấp phục hồi nghề nghiệp.

Bảo vệ khỏi việc bị sa thải trong thời gian điều trị

Một lo lắng thường gặp là bị công ty sa thải hoặc chấm dứt hợp đồng ngay sau khi bị tai nạn. Điều 23 Khoản 2 Luật Tiêu chuẩn Lao động quy định rõ: người sử dụng lao động không được sa thải người lao động trong thời gian người đó nghỉ việc để điều trị thương tích hoặc bệnh tật phát sinh do công việc, và trong 30 ngày sau khi kết thúc thời gian nghỉ đó.

Quy định này áp dụng bất kể tình trạng visa của người lao động. Nếu bị sa thải trái quy định này, người lao động có thể khiếu nại lên Ủy ban Quan hệ Lao động (nodong wiwonhoe, 노동위원회).

Vấn đề đặc thù đối với người lao động nước ngoài

Nhiều lao động nước ngoài lo sợ rằng nếu báo cáo tai nạn, họ sẽ bị phát hiện vi phạm visa và bị trục xuất, dẫn đến việc không dám yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên, việc yêu cầu bồi thường tai nạn lao động và vấn đề tư cách cư trú (visa) về nguyên tắc là hai thủ tục hành chính riêng biệt do các cơ quan khác nhau xử lý (Cơ quan Phúc lợi Lao động và Bồi thường xử lý bồi thường; cơ quan xuất nhập cảnh xử lý visa).

Dù vậy, đây vẫn là vấn đề nhạy cảm và phức tạp trên thực tế, đặc biệt nếu người lao động lo ngại về nguy cơ bị áp dụng lệnh cấm xuất cảnh (chulguk geumji, 출국금지) trong một số tình huống có tranh chấp pháp lý khác đi kèm. Vì vậy, nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi tiến hành các thủ tục, để hiểu rõ quyền lợi và rủi ro cụ thể trong trường hợp của mình.

Các bước thực hiện

1. 1Báo cáo tai nạn ngay lập tứcThông báo cho người sử dụng lao động hoặc người quản lý hiện trường về tai nạn càng sớm càng tốt, và nếu có thể, chụp ảnh hiện trường, giữ lại tin nhắn, nhân chứng liên quan.
2. 2Đi khám và điều trị tại cơ sở y tếĐến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị. Giấy chẩn đoán của bác sĩ (jindanseo, 진단서) là tài liệu quan trọng để chứng minh mối liên hệ giữa tai nạn và công việc.
3. 3Chuẩn bị và nộp hồ sơ yêu cầu bồi thườngNộp đơn yêu cầu bồi thường (yoyang geupyeo sinchongseo) lên Cơ quan Phúc lợi Lao động và Bồi thường Hàn Quốc (Geunro Bokjigongdan, 근로복지공단), kèm theo hồ sơ bệnh án, xác nhận công việc, và các bằng chứng liên quan.
4. 4Lưu giữ mọi bằng chứng liên quan đến công việcGiữ lại hợp đồng lao động (nếu có), tin nhắn trao đổi công việc, sao kê lương, lịch làm việc, vì đây là bằng chứng cho thấy quan hệ lao động thực tế tồn tại, ngay cả khi không có hợp đồng bằng văn bản chính thức.
5. 5Tham khảo ý kiến luật sư trước khi ra quyết định quan trọngĐặc biệt nếu tình trạng visa không rõ ràng, hoặc công ty từ chối hợp tác, nên trao đổi với luật sư am hiểu luật lao động và có kinh nghiệm làm việc với người nước ngoài để được tư vấn phù hợp với hoàn cảnh cụ thể.

Câu hỏi thường gặp